۵۰ عکس خطای دید ایرانی از سراسر ایران

یک هفته پیش مطلبی با عنوان عکاسی خلاقانه و تکنیک های خطای دید در همین سایتم منتشر کردم. بعد از گذشت یک هفته نزدیک به پنجاه عکس خطای دید ایرانی به دستم رسید. دوستان لطف کردن عکس های خطای دید که قبلا گرفته بودند را از طریق شبکه های اجتماعی به خصوص اینستاگرام برایم فرستادند. بعضی هم عکس های جدید با استفاده از تکنیک هایی که در آن آموزش عکاسی گفته بودم گرفته بودند و ارسال کرده بودند. در ادامه عکس هایی که به دستم رسیده اند را میتوانید ببینید. من در اینستاگرام با استفاده از امکان رای گیری درباره جذابیت هر کدام از این عکس ها از فالوئر ها سوال کردم. اعداد این نظر سنجی هم جمع کردم ولی نوشتن مجدد آنها زمان بر بود. بنا براین در بروزرسانی این پست در یکی دو روز آینده بخش آرای فالوئر ها را هم اضافه خواهم کرد.

 

داستان کوتاه خلق کردن

از بچگی بقیه میگفتن کارهای عجیبی انجام میدم. راستش رو بخواید بین دوستام هم عجیب به نظر میرسیدم. از تلاش های خنده دار برای خلق سلول خوردشیدی در هفت سالگی تا درست کردن گلایدری از ماکارونی که چهل متر پرواز کرد یا مثلا افتخاراتی در برنامه نویسی، برق و روباتیک. بعد گرافیک و حالا که روی خطای دید تمرکز کردم.

تا هفته پیش فکر میکردم این همه کارهای مختلف به خاطر کنجکاوی و تجربه های جدید بوده و هست. ولی فهمیدم که فقط این نبوده. یک چیزی وجود داشت که همه اینها رو به هم وصل میکرد. همیشه از حس تعجب و شگفتی دیگران، خوشحالی و حتی حسادت دیگران احساس رضایت از کارم پیدا میکردم. شاید عجیب باشه و خودخواهی به نظر بیاد ولی حس شگفتی دیگران برام نشونه خوب بودن کارم بود.

#ویداوین جاییه که بعد از چندین شکست و اتفاق ناخوشایند راه انداختم تا بتونم در اون چیزهایی بسازم که دیگران هم بتونن داشته باشن. چیزهایی که همراه حس شگفتی و لذت باشه. این تابلو یکی از محصولاتیه که توی ویداوین ساختیم. الآن ویداوین با پنجاه و چهار کد محصول فعاله و محصولاتش فقط از طریق وبسایت ویداوین قابل سفارشه. این هفته ها و ماه های آینده تمام تلاشم طراحی و تولید محصولات بهتر و شگفت انگیزیه که دیدنشون لذت بخش باشه. محصولات فعلی با چیزهایی که در سر دارم خیلی فاصله دارن. امیدوارم با همراهی شما بتونم ویداوین رو به جایی برسونم که بتونه جذاب ترین احساسات رو به همه مردم هدیه بده.

پیج اینستاگرام ویداوین رو میتونید دنبال کنید و محصولاتش رو ببینید.

@vidavin.ir

handpainting6

نقاشی روی دست ۶

اگر دستتون رو از #دست بدید چی کار میکنی؟  یعنی کارتون چی میشه؟ ناامید میشی و بیخیال همه چی یا یه کار جدید میکنی؟ خیلی پیش میاد به این سوال فکر کنم. تقریبا هفته ای یک بار. به این چیز ها فکر کنید، قدر داشته ها تون رو بیشتر میدونید اینطوری. .

هفته پیش رفتیم #رنگ صورت گرفتیم، چقدر هم گرون بود. ولی امروز هرچی باهاش کشیدم پاک کردم. اصلا خوب نشد. آخر هم با همون آبرنگ کشیدم. باید برم سراغ لوازم گریم. ولی وسعم به اون دیگه نمیرسه. تو این ماه عزیز باید گلریزون کنیم ? .

راستی ماه #رمضان مبارک. یک کار باحال تو ذهن دارم با حال ماه رمضون که فردا درست میکنم ایشاله .

وقتی قاب عکس زنده می شود!

در این کار قرار بود که تابلویی داشته باشیم که زنده بشه!‌ گویا نتیجه خیلی خوب بوده! من وقتی خنده این دوستان رو در کنار کارهام میبینم، واقعاً خستگیم در میره ! آرزو میکنم بتونم کارهای بهتری رو انجام بدم.

 

02

تبلیغات خلاق، تبلیغات دوست داشتنی

ایده های خلاقانه برای تبلیغاتی که مردم دیدنشان را دوست دارند!

در همه جای دنیا ذاتا تبلیغات مورد آزار مردم است و اکثرا مردم از آنها بعنوان مزاحم یاد میکنند. مثلا وقتی در حال دیدن سریالی باشید و تبلیغی بین آن ببینید اعصابتان بهم میریزد.

شرکت های تبلیغاتی بزرگ دنیا با دادن ایده های خاص و خلاق سعی دارند که تبلیغات در اسکلت خوشایند مردم باشند و احساسات بیننده را نشانه میگیرند. آنها سعی میکنند تبلیغی خلق کنند که حس مردم به آن مانند یک مزاحم نباشد اما متاسفانه در ایران هنوز تبلیغات یا با تقلید از نمونه های خارجی همراه است یا در تم یک تبلیغ معمولی و مزاحم ظاهر میشوند.

در دنیای امروز سعی دارند تبلیغی بسازند که مردم برای دوستانشان ارسال کنند یعنی در قالب یک جوک، نصیحت یا چالش روز باشد تا مردم ناخواسته به انتشار آن پرداخته و در نهایت شما یک تبلیغ گسترده داشته باشید.

در ادامه سعی داریم تا با آوردن نمونه هایی از تبلیغات جالب و مورد توجه که اکثرا در آنها از تکنیک خطای دید استفاده شده است کمی به شما یادآوری کنیم که برای جلب توجه و علاقه مردم باید به فکر مردم نفوذ کرد و بهترین راه برای نفوذ به ذهن مردم این است که کاری کنید که دوست داشته باشند تا یک بار دیگر تبلیغ شما را ببینند!!

Ecovia

خشونت بس است.

شرکت اکویا یک سیستم حمل ونقل اتوبوسرانی است که در سال ۲۰۱۴ در مکزیک آغاز بکار کرد.عکس هایی که این تبلیغ از آن استفاده کرده از تکنیک نقاشی بر روی دست میباشد که به این نکته اشاره دارد که اگر میخواهید مسیج بدهید رانندگی نکنید یا در هنگام نوشیدن با ماشین خودتان رانندگی نکنید!

Keloptic

واضح تر ببینید.


شوخیه جالب یک شرکت عینک سازی با یک اثر هنری معروف!

Nivea Night


کرم صورت و بدن نیوا هنگام خواب که با یک ترفند جالب نمای ماه و شب را ایجاد کرده است.

Hut Weber: It’s the Hat

کلاه یعنی این!


تفاوت چهره هیتلر با چاپلین فقط با یک کلاه در تبلیغ یک شرکت ساخت کلاه.

Faceabook


شعار یک کمپین کتابخوانی که سعی در نشان دادن لطمه شبکات مجازی به خواندن کتاب دارد.

Nivea Men: Because Life Makes Wrinkles

مشکلات زندگی باعث چروک شدن پوست و پیریتان میشود.

?Kielo Travel: Dreaming of a Holiday

رویای یک تعطیلات؟

آژانس مسافرتی کیلو با نشان دادن خیال پردازی برای یک تعطیلات تبلیغ تاثیر گذاری را در رسانه ها پخش کرد.

Fedex: China-Australia

از چین به استرالیا!

شرکت فدکس با این تصویر نشان داد که به همین راحتی میتوانید کالایی را بین دو قاره جابجا کنید.

این تبلیغ نشان دهنده این است که مصرف اندازه آب سالم باعث شادابی و جوان ماندن شما میشود.

BBC World

این تبلیغ میخواهد نشان دهد که هر خبر جهات مختلفی دارد که برای این تبلیغ از تکنیک پرسپکتیو که نمایانگر جهات مختلف یک شی است استفاده کرده است.

Kolstone

شرکت رنگ مو کلستن با نشان دادن تغییر رنگ مو در این بیلبورد در شبانه روز میخواهد تنوع رنگ و کیفیت خود را نشان دهد.

Saveourclimate.ca

انجمنی با نام “اقلیم خود را حفظ کنیم”.

سایه هایی که حرف میزنند!

سایه بانی که بر روی این بیلبورد طراحی شده به خاطر سایه هایی که در طول روز نمایان میشوند، گویای این قضیه است که سطح آب اقیانوس ها بخاطر ذوب شدن سریع یخ قطب ها در حال بالا آمدن هستند.

Australian Post

پست استرالیا یکی از خدمات جدید خود را با این شیوه معرفی کرد که در هر مکان عمومی که امکان ایستادن وجود داشته باشد، مثل ایستگاه اتوبوس آینه ای قرار داد تا با دیدن تصویر خود بجای تمبر به این خدمات شخصی پستی پی ببرند.

Heineken

این شرکت با استفاده از طراحی سه بعدی برای بیلبورد خود حسی مثل یک مشت پنهان برای برداشتن بطری را نشان داده است.

IKEA Assembly Service

این شرکت مونتاژ با این تبلیغ که برگرفته از یک طرح مشهور خطای دید است مونتاژ های سخت و غیر قابل باور خود را تبلیغ کرده است.

نمونه های تبلیغات خلاق در دنیای امروز بی شمار است و ذکر تعداد زیادی از آنها هم در این مطلب دلچسب نخواهد بود اما با دیدن نمونه هایی از این تبلیغات درمیابیم که تبلیغ خوب ایده های خوب هم نیاز دارد.

امیدواریم این مطلب مورد توجه شما قرار گرفته باشد.

10

تکنیک های خطای دید و کارکرد تبلیغاتی و بازاریابی (بخش دوم)

در مطلب پیشین یعنی کارکرد و تاثیر تکنیک های خطای دید در تبلیغات و بازاریابی (بخش اول) به تاریخچه و چگونگی رخداد خطای دید اشاره کردیم. همچنین قسمت اول ارتباط خطای دید و تکنیک های تبلیغاتی را با عنوان جذابیت ذاتی، تولید محتوا و انتقال پیام را بررسی نمودیم. حال در این بخش به دو موضوع متاثر دیگر از خطای دید در صنعت بازاریابی و تبلیغاتی خواهیم پرداخت.

افزایش اثر بخشی و هدایت ادراک تبلیغاتی

شناخت سیستم بینایی و مراحل ادراکی در خطای دید کمک می‌کند تا بتوانید نحوه تحلیل تصویر قابل مشاهده از یک پیام تبلیغاتی را پیش بینی کرده و در جهت بهبود آن تغییراتی ایجاد نمایید. این موضوع عملاً بخشی از حوزه بصری نورومارکتینگ [1] به حساب می‌آید. تحلیل، طراحی و هدایت ادراک بینایی پیچیده ترین کارکرد تکنیک‌ها خطای دید است. لذا در این مطلب تنها به معرفی برخی از کارکردهای آن بسنده خواهیم کرد.

در واقعیت سیستم تحلیل بینایی انسان، تصاویر را بر اساس الگوهای پیشین خود تحلیل کرده و تطبیق می‌دهد. برای مثال تحلیل مغز در ۱۰۰میلی ثانیه بعد از دیدن یک ماهی قرمز در تنگ آب، مطابقت دادن آن با یک چهار ضلعی قرمز در میان یک دایره آبی است. سپس الگوهای دیگر مانند بافت، نور، عمق به آن اضافه می‌شود. بنا براین با شناخت الگوهای تحلیل تصویر در مغز می‌توان اقدام به طراحی بر اساس آنها نمود. صد البته باید دقت داشت که با وجود شباهت‌ها در ادراک تصویر برای تمام افراد دنیا، محیط یادگیری بینایی در ایجاد تفاوت‌هایی میان مردم مناطق جغرافیانیی و فرهنگیی مختلف موثر است. بنابراین تبلیغی که بر اساس توجه به الگوهای ادراکی مخاطبان اروپا طراحی شده است همان تاثیر را در مناطق استوایی نخواهد داشت. این تفاوتها در تشخیص رنگها و جلب توجه آنها، اشکال و سمبل‌های آشنا و گردش چشم نمود بیشتری دارند.

بررسی تاثیر تغییرات کوچک بر اثر بخشی تبلیغات با استفاده از Eye tracker

چشم انسان در آن واحد تنها قادر به دیدن کمتر از یک صدم مساحت تمام زاویه دید خود می‌باشد. این مقدار چیزی در حدود مساحت ناخن شصت شما در فاصله نیم متری از چشم است. پس برای دیدن تمام تصویر، چشم دائما در حال حرکت است که به این حرکت های کوتاه و سریع ساکاده [2] میگویند. چشم بعد از هر ساکاده که سریع ترین حرکت ماهیچه‌ای بدن است یک تثبیت حرکت [3] دارد. این تثبیت ها برای دیدن و تحلیل آن بخش خاص تصویر در مغز به وجود می‌آید. مسیر ساکاده‌ها به هیچ وجه اتفاقی نیست و تحلیل های حرکت چشم بر روی تصاویر گوناگون و ثبت آن با دستگاه دنبال کننده چشم [4] نشان از تاثیر الگوهای پیشین در آن دارد. مثال های زیر برخی از الگوهای شناخته شده ساکاده در تصویر می‌باشد.

ورود حرکت ساکاده قالباً از سمت چپ تصویر صورت میگیرد.
نخستین تثبیت‌ها بر روی تصویر انسان، به خصوص صورت و ابتداعاً چشم می‌باشد.
اشکال آشنا از نظر هندسی یا نقوش شبیه به آنها در اولیت دید هستند.
کانون خطوط همگرا توجه بیشتری را جلب می‌کنند.
در استفاده از الگوهای ساکاده می‌بایست به رسانه نمایش آن توجه ویژه‌ای داشت. برای نمونه در طراحی یک بیلبورد باید به مدت توجه بیننده که چیزی کمتر از سه ثانیه است و مسیر حرکت وی دقت داشت. یک طرح مناسب برای استفاده در بیلبورد حاشیه اتوبان‌ها حداکثر پنج بخش بصری [5] و تنها یک مسیر حرکت چشم بدون گردش دارد.

این موضوعات در طراحی یک پوستر با ابعاد متوسط برای تبلیغات در فروشگاه‌ها کاملا برعکس می‌باشد. ترکیب بندی مناسب این کار دارای تعداد بخش های بصری بیشتر و حلقه حرکت سادکاده برای افزایش زمان مشاهده تصویر است.

توجه به الگوهای ساکاده و تثبیت و به صورت کلی سیستم ادراکی می‌تواند کاربردهای بسیاری داشته باشد، مانند طراحی بسته بندی، ویدئوی تبلیغاتی[6]، انتخاب محصول و موقعیت فروش [7] در سوپرمارکت ها و حتی طراحی صفحه فرود در یک وبسایت.

بررسی چرخش چشم بر روی یک قفسه از فروشگاه با استفاده از آی ترکر

عوامل مخرب محیطی همانند فضای سبز، نورپردازی، ساختمان‌ها به راحتی می‌توانند بهترین تصویر تبلیغاتی را بی اثر کنند. در این شرایط می‌بایست مجموعه تمام آیتم های حاشیه‌ی رسانه[8] را در یک قاب از نظر مخاطب دید. در نتیجه برای مورد مشابه مثال قبل در طراحی یک بیلبورد تعداد بخش های بصری با عوامل محیطی حساب میگردد. گرچه توجه به این مورد در کمپین‌های یکپارچه محیطی به دلیل تعدد رسانه های اکران به صرفه نمی‌باشد، اما نتیجه آن در فضای محدود تبلیغات چرکی فوق العاده خواهد بود.

چگونگی میزان تمرکز بر روی نواحی مختلف تصویر از یک پوستر تبلیغاتی

استفاده از تکنیک های خطای دید میتواند سبب خلق پیام های پنهانی شود. این پیام‌ها گاه برای بیان آشکار در زمان مناسب و یا جهت کشف توسط بیننده طراحی می‌شوند. تکنیک هایی نظیر پس مشاهده [9] ، طراحی عدسی [10]، تصاویر مکمل [11] و ابینگهوس برخی از مهم ترین موارد استفاده در طراحی پیام های پنهانی است.

استفاده از نشانه های پنهان در لوگو شکلات تابلرون

یکی از نکات جالب در روش مغر برای مشاهده، عدم توانی آن در دیدن حرکت است. حرکت در نظر مغز اختلاف میان تصویر قبلی و فعلی است. بنابراین مواجه با تصاویری بازسازی حرکت می‌تواند مغز را گمراه کند (تکنیک توهم رانش[12] در تبلیغ دوراسل نیز براساس همین قاعده طراحی شده است). یکی از کاربردهای این تکنیک هدایت ساکاده برای دیدن مرکز حرکت می‌باشد.

خلق و افزایش جذابیت رسانه تبلیغاتی

تاثیر خطای دید بر روی بهبود یا خلق رسانه های تبلیغاتی بیشتر متاثر از تکنیک های طراحی دگرگون[13] می‌باشد. چراکه این تکنیک‌ها بیشتر بر روی خلق رسانه‌های نسبتاً پایدار و بهبود رسانه های موجود آزمون خود را پس داده اند. با این حال میتوان کارکرد خطای دید را در حوزه های زیر بررسی نمود.

خلق رسانه های جدید

چندین دهه از تولد بیلبوردها گذشته است با این حال هنوز بیشترین سهم را در میان تبلیغات محیطی به خود اختصاص داده اند. متغییرهای بسیاری در خلق یک رسانه‌ی جدید و تبدیل آن به یک رسانه پایدار سهیم هستند. اما پیش از هر چیز انتخاب نوع رسانه‌ی جدید با پیش فرض های قبلی سنجیده می‌شود. مانند استفاده از هر سطحی برای نصب تصویرهای تبلیغاتی با همان شکل بیلبوردها و لمپست و … . شاید به دلیل همین تناقض میان محتوا و نوع بستر و اصرار بر استفاده از هر سطحی برای نصب تابلو می‌باشد که عمر آنها در بیشتر موارد به یک دهه نیز نیانجامیده است. با این حال تکنیک‌های خاص خطای دید موقعتی را برای دیدن بستر هایی که پیش از این حتی توجهی به آنها نمی‌شده فراهم می‌آورد. در این موضوع بیشتر تکنیک های طراحی دگرگون که امکان حذف زوائد، افزودن بعد، اصلاح دید و اتصال سطوح غیر هم‌سطح را ایجاد می‌کند، موثر می‌باشد.

رسانه تبلیغاتی جدید با استفاده از تکنیک خطای دید بر روی پله ها

استیکر سه بعدی تبلیغاتی زمینی

بهبود پایدار رسانه های موجود:

مطالعات اخیر یکی از شرکت‌های تحقیقات بازار در منطقه آمریکای شمالی حاکی از آن است که هر شخص به صورت میانگین در هر شصت دقیقه در معرض حدود ۳۰۰ پیام تبلیغاتی در قالب ۷۰ نوع رسانه گوناگون قرار میگیرد که بیش از ۹۹٪ آنها بی تاثیر هستند. بنابراین رقابت در میان این حجم از پیامها در افزایش تعداد آنها نیست بلکه در تغییر روش یا افزایش اثر بخشی آنها خواهد بود.

با استفاده از تکنیک های متنوع خطای دید میتوان به صورت موقت یا در چند مورد طراحی با توجه به جذابیت ذاتی مشروح در دو بخش قبل، اثر بخشی پیام را را افزایش داد. اما بهبود وضعیت پایدار رسانه‌های موجود امری بسیار مهم تر است. برای این منظور تا به امروز بیشتر تکنیک طراحی دگرگون سه بعدی موفق بوده است. چراکه این تکنیک بیشتر مربوط به طراحی بوده و هزینه ای برای تغییر ماهیت رسانه ایجاد نمی‌کند. در عین حال موقعیتی را فراهم می‌آورد تا رسانه هایی که پیش از این به دلیل محدودیت هایی در ساخت یا نوع بهره برداری نواقص دیداری داشته اند تبدیل به بهترین سطوح برای استفاده از این تکنیک شوند. همچنین با توجه به دیده شدن این نوع از طرح ها تنها از زاویه ای مشخص امکان پیش بینی و طراحی خاص برای هدف گیری مخاطب فراهم می‌آید.

طراحی دگرگون سه بعدی بر روی بیلبورد تبلیغاتی

تبلیغات ورزشی قوی تنها با تکنیک خطای دید

کمپین ها و رویدادهای موقت:

آثار خلق شده اعم از تصویر، حجم، نورپردازی و .. با استفاده از خطای دید میتواند محور یک رویداد تبلیغاتی یا رسانه ای باشند. این آثار معمولاً جهت یک بار نمایش طراحی و اجرا می‌شوند. وجه مشترک این گونه آثار بیشتر در جذابیت آنها به واسطه نوع طراحیشان می‌باشد. این موضوع امکان تولید محتوای خاص در شبکات اجتماعی را خواهد داشت که در بخش قبلی مورد بررسی قرار دادیم. قالباً آثار خلق شده در این حوزه همراه با طراحی معما و چالش هایی هستند تا مخاطبان آثار را بیشتر با خود درگیر کرده و عمر چرخش محتوای آن را بیشتر نماید.

تبلیغات چریکی و خطای دید

نمایش سه بعدی خطای دید روی ساختمای XBOX ONE

تالیف: صالح سخندان – موسس ویداوین ، محقق و طراح خطای دید

قست اول از مقاله خطای دید و تبلیغات


پاورقی:

[1] Neuromarketing

[2] Saccade

[3] Fixation

[4] Eye Tracker

[5] Visual Section: به بخش‌هایی از تصویر اتلاق می‌شود که با مرزهایی نامرئی از یکدیگر جدا به نظر می‌رسند.

[6] TVC : TeleVision Commercial

[7] Merchandising

[8] Advertising Medium

[9] After Image Effect

[10] Lenticular Design

[11] Rubin Face

[12] Peripheral Drift Illusion

[13] Anamorphic Design

 

09

کارکرد و تاثیر تکنیک های خطای دید در تبلیغات و بازاریابی (بخش اول)

چطور تکنیک های خطای دید به صنعت تبلیغات تصویری کمک میکند

 تعریف ابتدایی خطای دید یا توهم دیداری که ممکن است بارها با آن روبرو شده باشید عبارت است از، بیان تفاوتها و تناقضهای ادراکی از آنچه توسط چشم‌ها می‌بینیم. باید دقت داشت که برای شناسایی و شناخت این تناقض ها از تحلیل تصاویر می‌بایست به مطالعه سیستم بینایی و ادراک انسان پرداخت. بنابراین علم خطای دید تنها محدود به ساخت تصاویر جذاب برای انتشار در شبکات اجتماعی نمی‌شود. در حقیقت علم خطای دید بررسی و شناخت دقیق سیستم بینایی و تحلیل آن به منظور بهره گیری هوشمندانه از تناقض‌ها یا تلاش برای حذف آنها است است. در این مقاله قصد بررسی زمینه های تاثیر خطای دید در تبلیغات تصویری را داریم. اما پیشنهاد میکنم پیش از آن اینفورگرافیک کامل خطای دید را ببینید.

خطای دید و سیستم بینایی

اختصاص بیش از پنجاه درصد کورتکس[1] به پردازش بینایی، آن را به مهم ترین و در عین عال پیچیده ترین حواس پنج گانه انسال بدل کرده است. ادراک انسان از آنچه می‌بیند تماماً براساس یادگیری‌های او از بدو تولد صورت می‌گیرد. اساس یادگیری همیشه بر اطلاعات اولیه بنا می‌شود، لذا یادگیری تحلیل بینایی نیز منطبق بر عادت‌ها و اطلاعات تجربه شده‌ی پیشین است. این عادات و اطلاعات، گاه اشتباهاً سبب می‌شود تا در برخی موارد آنچه می‌بینیم و درک می‌کنیم کاملاً با واقعیت تطابق نداشته باشد.

سیستم بینایی ما از قسمت‌ها و مراحل مختلفی تشکیل شده است. از مرحله‌ی گذشت نور از قرنیه‌ی دو چشم تا پردازش سیگنال‌های ارسال شده از سلول‌های شبکیه توسط مغر و عکس العمل در ازای آن، هزاران اتفاق در چند میلی ثانیه رخ میدهد. شناحت این مراحل و ویژگی هر یک از آنها با توجه به جنبه کاربردی آنها، علم خطای دید را تشکیل میدهد.


پیشینه خطای دید

پیشنه‌ی کشف وجود خطای دید در انسان به یونان باستان بازمی‌گردد. ارسطو در ۳۵۰ سال پیش از میلاد مسیح به گونه‌ی خاصی از خطای دید که امروز به اثر پس‌حرکت [2] معروف است اشاره داشته. ارسطو با نگاه مداوم به یک آبشار و سپس توجه به اشاء ثابت حاشیه آبشار متوجه حرکت آنها شد. این موضوع به دلیل تلاش مغر انسان پس از یادگیری اصلاح حرکت آبشار برای دید واضع تر آن و انجام همان پردازش بر روی تصویر دیده شده‌ی بعد از آن، اتفاق می‌افتد.

اما عملاً خطای دید در اواخر قرن نوزده میلادی مورد توجه هنرمندان قرار گرفت و در یکصد سال بعد برای دانشمندان جذاب شد تا رمز و راز آن را کشف کنند.

حوزه های متاثر و کاربردهای خطای دید

با در نظرگرفتن نیاز به اثربخشی و بازدهی بیشتر و رفع  عوامل مخرب در تمام زمینه های کاربردی طراحی؛ استفاده از علم و تکنیک‌های خطای دید مثمر ثمر خواهد بود. به واقع علم خطای دید و شناخت سیستم ادراک انسان کمک می‌کند تا عوامل آزاردهنده‌ی پنهان را حذف یا برداشت مخاطب را از آنچه می‌بیند تماماً کنترل کنیم. بنا براین خطای دید صرفاً محدود به تصاویر جذاب نقاشی های سه بعدی نمی‌شود. در ادامه با عنوان برخی از پروژه‌هایی مواجه می‌شوید که در آنها با علم خطای دید نتایج شگفت آوری گرفته شده است. ممکن است باورکردنی نباشند اما می‌توانید در مورد آنها تحقیق کنید.

  • کاهش ۲۰ درصدی مصرف برق لامپ‌ها با کاهش فرکانس نور تا سطح تشخیص سیستم بینایی
  • افزایش ۲۲درصدی میانگین وزن با تغییر نوع و اندازه ظروف سرو غذا
  • رفع اختلال دیداری در تغییر سرعت خیابان ها با تغییر طراحی آیتم های حاشیه آن
  • خلق جلوه های ویژه غیر دیجیتال در فیلم های هری پاتر، ارباب حلقه ها و آلیس در سرزمین عجایب
  • ابداع عینک های واقعیت مجازی و ایجاد احساس درک فضای سه بعدی
  • کاهش ۱۸ درصدی شانس برخورد موشک به ناوهای جنگی با نقاشی خاص روی بدنه آنها
  • طراحی لباسی برای عدم نمایش اختلالات فیزیکی بدن و تغییر برداشت از اندازه ها


خطای دید و تبلیغات

کارکرد خطای دید در صنعت تبلیغات دیداری یکی از جذاب ترین زمینه های بهره گیری از تکنیک های شناخت سیستم بینایی انسان است. تاثیر خطای دید در این حوزه را میتوان در بخش‌های زیر مورد بررسی قرار داد.

  • جذابیت ذاتی و خلق محتوای تبلیغاتی ویروسی
  • افزایش اثر بخشی و هدایت ادراک بیننده در تبلیغات
  • خلق و بهبود رسانه‌های تبلیغاتی
  • جذابیت ذاتی، تولید محتوا و انتقال پیام

یکی از کارکردهای ابتدایی تکنیک‌های گوناگون خطای دید خلق تصاویر جذاب و در عین حال مرتبط با پیام تبلیغاتی مورد نظر می‌باشد. به دلیل امکان به کارگیری این تکنیک‌ها در تصویر و ویدئو، برندهای شناخته شده‌ای ازجمله اپل، ولکس واگن، سامسونگ، هوندا و لکسوس تا به حال بارها از آنها در ویدئوهای تبلیغاتی، بیلبوردها، پوسترها و تبلیغات اینترنتی خود استفاده نموده اند.

آثار خلق شده با تکنیک خطای دید در یک ویژگی با یکدیگر مشترک هستند، وآن خرق عادت بودن و شگفتی در دید بیننده است. این ویژگی یکی از ابتدایی ترین دلایل به وجود آمدن ارزش انتشار ویروسی نزد مخاطبان یک محتوا است.

در سال ۱۳۹۴ موفق به انجام تحقیقی بر روی رفتار بینندگان ایرانی آثار خطای دید و عکس العمل آنها با نمونه گیری اتفاقی در شبکه های اجتماعی شدیم. در این تحقیق به نکات قابل توجهی از دلایل تمایل برای اشتراک گذاری محتوای خلق شده با خطای دید دست یافتیم. نتایج زیر مربوط به پرسش های نظرسنجی آیتم های به وجود آمدن یک محتوای ویروسی[3] می‌باشد.

نظرسنجی میزان اهمیت انواع انگیزش اشتراک گزاری

برای مثال زمانی که بیننده دایره های رنگی را درحال چرخش در یک پوستر می‌بیند در حالی که یک باتری دوراسل[4] در وسط تصویر قرار گرفته. خود او ارتباط قدرت یک باتری خوب و حرکت دایره‌های ثابت را پیدا میکند. این برداشت همراه با برانگیختن احساس اکتشاف و شگفتی است که بیان این اکتشاف توام با ارزش اجتماعی خواهد بود.

پوستر تبلیغاتی دوراسل با استفاده از تصویر خطای دید

میتوانید تحلیل و بررسی پوستر تبلیغاتی دوراسل را در مطلبی دیگر بخوانید.

استفاده از نقاشی سه بعدی و خطای دید در ویدیوی تبلیغاتی هوندا

شما میتوانید تحلیل و بررسی ویدیوی تبلیغاتی هوندا را در مقاله ای دیگر مطالعه فرمایید.

خطای دید برای نمایش زنده بودن رنگ ها در تلویزون های سونی

جیوتو و نمایش قدرت مداد رنگی هایش

وسترن یونیون و برای نمایش سرعت انتقال وجه با یک چشم بر هم زدن (اگر کمی عقب رفته و چشمان خود را تار کنید تصویر شخص دیگری را غیر از گاندی خواهید دید)

این مقاله ادامه دارد و دو بخش از موضوعات متاثر از خطای دید در تبلیغات در ادامه مورد بررسی قرار خواهد گرفت. شما میتوانید بخش دوم این مطلب را در تکنیک های خطای دید و کارکرد تبلیغاتی و بازاریابی (بخش دوم) مطالعه نمایید.

تالیف: صالح سخندان – موسس ویداوین، محقق و طراح خطای دید

این مقاله در شماره ۴۹ مجله توسعه مهندسی بازار منتشر شده است.


[1] Cortex: لایه بیرونی و اصلی مغر که از سلولول‌های عصبی تشکیل شده است

[2] After Motion Effect

[3] Viral Content

[4] Duracell

14

هشت تبلیغ فوق العاده مبتنی بر خطای دید

هر کمپین تبلیغاتی ماندگار و قوی نیاز به کمی  خلاقیت دارد. از اهداف اصلی شرکت های تبلیغ کننده این است که حس کنجکاوی مردم را بر انگیزند و بیننده تا انتهای تبلیغ را مشاهده کند یا اینکه درآن لحظه دو یا چند مرتبه باز هم آن را ببینند.

در چندسال اخیر از تکنیک های زیادی برای تبلیغات خلاق استفاده شده است. شگفت انگیز ترین و تاثیرگذارترین آن ها بهره گیری از تکنیک خطای دید است که اگر درست و اصولی  انجام شود ماندگاری طولانی و اثربخشی خوبی برروی  بیننده می گذارد. که نتیجه آن ایجاد علاقه و جذابیت تشویق برای گرفتن عکس و پخش کردن در شبکات مجازی و نیز نوشتن مقالات و اخبار راجب آن میشود.

در ادامه به هشت نمونه تبلیغ ماندگار و قوی اشاره میکنیم. درپایان قضاوت کنید که استفاده از تکنیک های خطای دید چقدر در نتیجه بخش بودن این تبلیغ ها تاثیر داشته است.

1- (AT & T (Black Burry

برای کمپین دست های AT & T  که مربوط به گوشی های بلک بری بود روی دست انسان نقاشی هایی متناسب با شرایط و فرهنگ کشورهای نماینده این شرکت و با سبک هایپر رئالیستیک توسط هنرمندایتالیایی بنام Guido Daniele  طراحی و کشیده شد. در زیربه چند نقاشی از این کمپین موفق و ماندگار اشاره شده است.


2- BMW

تبلیغات پنهان بی ام و

بی ام و از تکنیک پس دید پنهان در یکی از فیلم های تبلیغاتی اش برای ترویج و ماندگاری در ذهن مردم استفاده کرد.برای انجام این تبلیغ یک صفحه نمایش تعبیه شده بود که در پشت این صفحه لوگوی شرکت بی ام و برای چند ثانیه که فیلم در حال پخش بود توسط یک چراغ نور فلش می زند.بعد از پایان فیلم وقتی بینندگان چشم هایشان را میبندند و یا سالن تاریک میشود نا خودآگاه نام و لوگوی شرکت بی ام و در ذهن و چشمان بینندگان ظاهر میشوند.پیشنهاد میکنم حتماویدیوی زیررا ببینید تا کاملا متوجه این تبلیغ عالی شوید!

3- Folgers Coffe

در نیویورک آژانس تبلیغاتی Saatchi & Saatchi برای شرکت Folgers Coffe یک کمپین عالی ایجاد کرد که بسیار تعجب آور و جذاب بود.در این تبلیغ آن ها از دریچه های تهویه هوای مترو و خط لوله شهری استفاده کردند که استیکر سه بعدی با طراحی دگرگون از یک فنجان قهوه روی این دریچه ها نصب شده بود و از سوراخ های این دریچه ها بخارهایی بیرون می آمد گویی که این بخارها ناشی از داغی و گرمای قهوه است. جالب است بدانید شعار این برند قهوه داغ و تازه بدون انتظار بود که بسیار به احوال این استیکر وتبلیغ هماهنگ بود.

پی نوشت:پیشنهاد ویداوین برای این کمپین این است که میتوانستند از یک اسانس معطر قهوه همراه این بخار استفاده می­شد که علاوه بر حس بینایی بینندگان حس بویایی آنها را نیز تحت تاثیر قرار می­داد.


4- نشنال جِئوگرافی

نشنال جئوگرافی برای تبلیغ مستند (ساخته شده برای کشتن) به یک روش هوشمندانه و خلاق رو کرد که در قسمت درب های اتوبوس استیکری از یک کوسه با طراحی دگرگون نصب شد. دراین تصویر یک کوسه درحال بلعیدن طعمه خود است که با باز شدن در ها و رفت وآمد مسافران اتوبوس گویی مسافران به داخل دهان کوسه می­روند.


5- Papa John’s Pizza

یک تبلیغ جذاب و خلاق برای مردم کشور پرو!

وقتی مردم از چشمی درب های منزلشان بیرون را نگاه میکنند یک مردی را میبینند که در حال تحویل دادن پیتزاست.پس از باز کردن در آن ها یک کارت را میبینند که روی آن تصویری از یک مرد تحویل دهنده پیتزا قرار دارد که خیلی هوشمندانه روی چشمی در نصب شده اند.این تبلیغ با عنوان تبلیغ سر زده آنقدر مورد توجه مردم و رسانه ها قرار گرفت که توانست در همان سال برنده بهترین تبلیغ در جشنواره جهانی کن شود.


Veja Magazine -6

Veja یک مجله خبری در برزیل است که عناوینی اعم از سیاست گرفته تا فرهنگ و هنر را پوشش می­دهد و یکی از تاثیر گذارترین رسانه های برزیل است. آنها برای تبلیغ مجله خود بیلبوردی را طراحی کردند که یک کلمه با رنگ مشکی روی زمینه زرد بیلبورد نوشتند اما کلمه دیگری بصورت پنهان و با حفظ جنبه های کلمه قبلی اما با رنگ زرد (همرنگ زمینه بیلبورد) در داخل آن قرار دادند.قصد آنها از انجام این کار این بود که در پس هر خبر یا عنوان دو جنبه وجود دارد. (یعنی شرح درست خبر از عنوان بر مهمتر است)


7- Duracell

خطای دید در حال چرخش (تصویری که به خاطر خطای دیدش گویی در حال چرخش بنظر می­رسد ) یکی از رایج­ترین و معروفترین خطای دید هاست که تعجبی هم ندارد از این طرح در تبلیغ های زیادی با روش های مختلف استفاده شده باشد.شرکت دوراسل تصمیم گرفت تا برای تبلیغ باطری های نیم قلم خود از این طرح در بیلبوردی استفاده کند. با این رویه که گویی باطری منبع چرخش و تامین کننده انرژی چرخش این تصاویر است.


البته در مطالب قبلی بطور کامل در مورد این کمپین تبلیغاتی دوراسل صحبت شده بود.

8- حرکت اتوبوس در مسیر اشتباه

اگر در شهر آپلدون هلند رانندگی کرده باشید مطمعنا این اتوبوس مشهور را دیده اید! اتوبوسی که در قسمت عقب آن تصویری وجود دارد که گویا در مسیری اشتباه قرار دارد و برعکس ماشین های دیگر درحال حرکت است بهمین خاطر ناظران این اتوبوس هر لحظه نگران این هستند که یک تصادف رخ دهد.

این بیلبورد آنقدر طبیعی و خلاقانه طراحی شده است که در نگاه اول متوجه آن نمیشوید که تنها یک تصویر است و عملا اتوبوس درجهت اشتباهی نیست از این رو این اتوبوس باعث تمرکز و حواس جمعی رانندگان و حتی یک شوخی جالب در خیابان ها شده بود.

جالب است بدانید که این آگهی برای یک شرکت بیمه با نام Central Beheer بود که سرو صدای زیادی در جذب مشتری بپا کرد.